آهک ساختمانی
۱-۹-۵آهک ساختمانی
۱-۱-۹-۵تعریف
5-9-1-1-1 آهک ساختمانی :آهکی است که بنا بر مشخصات شیمیایی )خلوص سنگ آهک(، فیزیکی و روش فرآوری )دما و نحوة پخت( برای مصارف ساختمانی ویژه یا معمولی ،به صورت آهک زنده یا شکفته ،کاربرد دارد .به طور کلی ،آهک واژهای است عمومی که برای شکلهای مختلف فیزیکی و شیمیایی آهک زنده ،آهک هیدراته و آهک هیدرولیک،که ممکن است پرکلسیم، منیزیمی یا دولومیتی باشد ،به کار میرود .آهک پرکلسیم ،منیزیمی و دولومیتی به ترتیب از سنگ آهک با مقدار اندک کربنات منیزیم )کربنات منیزم 5-0درصد( ،سنگ آهک منیزیمی با 35-5 درصد کربنات منیزیم و سنگ آهک دولومیتی حاوی 46-35درصد کربنات منیزیم حاصل میآیند.
5-9-1-1-2 آهک زنده یا آهک هوایی :آهک پرمایهای که 90تا 100درصد اکسید کلسیم دارد و بخش عمدة آن اکسید کلسیم یا اکسید کلسیم همراه با اکسید منیزیم است .این آهک بسیار زود شکفته میشود و در موقع شکفته شدن مقدار زیادی حرارت آزاد میکند و ازدیاد حجم آن در این موقع زیاد است .آهک زنده در مجاورت هوا خود را میگیرد و سفت میشود.
5-9-1-1-3 آهک شکفته یا آهک هیدراته :پودر خشکی که از ترکیب اکسید کلسیم با آب بهدست میآید .بهطور عمده از هیدروکسید کلسیم ،یا مخلوطی از هیدروکسید کلسیم و اکسید منیزیم یا هیدروکسیدمنیزیم و یا هردو ساخته میشود .آهک شکفته دیاکسیدکربن موجود در هوا را جذب میکند و به سنگ آهک تبدیل میشود.
5-9-1-1-4 آهک هیدرولیک هیدراته )آهک آبی( :این نوع آهک از کلسینه شدن سنگ آهک حاوی سیلیس و آلومینا ساخته ،در دمای نزدیک به ذوب حاصل میشود .به بیان دیگر ،آهک کم مایهای است که 65تا 75درصد اکسید کلسیم و 25تا 30درصد خاک رس دارد .به کندی شکفته میشود و افزایش حجم آن اندک است .از نظر ترکیب شیمیایی و گرفتن ،بسیار شبیه به سیمان پرتلند است ،ولی مقداری آهک زنده بهحالت آزاد دارد و مقاومت آن از سیمان پرتلند کمتر و از آن دیرگیرتر است .نفوذ آب در ملات آن بیش از ملات سیمان است.
5-9-1-1-5 آهک نیمه آبی :آهکی است که دارای 75تا 85درصد اکسید کلسیم و 15تا 25 درصد خاک رس است .به تدریج شکفته میشود و حجم آن افزایش کمی دارد .مانند آهک آبی در زیر آب گرفته و سفت میشود ،ولی مقاومت آن کمتر از آهک آبی است.
۲-۱-۹-۵دستهبندی
5-9-1-2-1 آهک ساختمانی در انواع زیر دستهبندی میشود:
آهک هیدراتة هیدرولیکی با کلسیم بالا :آهکی که حاوی کمتر از 5درصد اکسید منیزیم است.
آهک هیدراتة هیدرولیکی با منیزیم بالا :آهکی که حاوی بیش از 5درصد اکسید منیزیم است.
تفاوت آهک هیدراتة ویژه و آهک هیدراتة ویژة هوادار با آهک هیدراتة معمولی و آهک هیدراتة معمولی هوادار ،عمدتاً در سرعت شکلپذیری و میزان آب نگهداری آب و محدودیت در مقدار اکسیدهای غیرهیدراته است.
کاربرد آهک هیدراتة معمولی و ویژه در اندودکاری سیمانی )لایة آستر و اندود زبره( ،تهیه ملات و ماده افزودنی بتن است.
علاوه بر موارد گفته شده در بالا در مواردی نیز که نیاز به خواص ذاتی آهک و متخلخل شدن آن است ،میتوان از آهک هیدراته معمولی هوادار و ویژة هوادار استفاده کرد.
به طور کلی ،افزودن آهک به ملاتهای سیمانی سبب میشود که خاصیت خمیری ،کارآیی، میزان آب نگهداری ،انعطافپذیری و چسبندگی ملات به مصالح بنایی افزایش یابد.